Witamy na stronie - Ciemna Stron Mocy, niech moc będzie z Tobą!
 
Ocena wątku:
  • 0 głosów - średnia: 0
Share Thread:
W jaki sposób podawać hormon wzrostu?
#1
Sposób terapeutycznego podawania hormonu wzrostu , oczywiście my stosujemy go w innych celach , ale macie pewien obraz stosowania.



Dr hab. med. Prof. nadzw. Andrzej Wiśniewski (A.W.):

Przede wszystkim należy przypomnieć, że preparaty hormonu wzrostu (GH) podawane są podskórnie, i to od już około 30 lat. Początkowo lek stosowano domięśniowo, ale okazało się, że po podaniu podskórnym lepiej się wchłania niż z mięśni.


Druga ważna informacja – lek bez względu na miejsce podanie tylko wyjątkowo powoduje podrażnienie w miejscu podania. Zazwyczaj to nie sam hormon wzrostu drażni tkanki, tylko substancje, które lek chronią i konserwują. Z uwagi na konieczność dostarczania organizmowi codziennej dawki hormonu wzrostu, niezbędnej do podtrzymywania procesów wzrastania, zależy nam na jak najlepszym wchłanianiu się podanego leku. I z tego powodu zalecane jest wstrzykiwanie preparatu GH każdego dnia w inne miejsce – w fałd skóry na ramionach, pod łopatkami, na brzuchu, na udach. Można bez trudu wyobrazić sobie taka wędrówkę po powierzchni ciała i inny punkt wyznaczany każdego wieczoru. Zacznijmy od …. powiedzmy lewego ramienia (1 zastrzyk), następnego dnia pod prawą łopatką, 3 dnia pod lewą, czwartego w fałd skórny nad prawym ramieniem, piątego w fałd skórny na brzuchu po stronie lewej, szóstego dnia po stronie prawej, siódmego dnia w fałd na lewym udzie, a ósmego dnia w fałd skórny na prawym udzie. A w kolejnym dniu wracamy w okolice, w która był podany pierwszy zastrzyk.


Z myślą o pacjentach, którzy wolą sami robić sobie zastrzyki, zaproponowano dzielenie powierzchni skóry uda na pola – coś w rodzaj szachownicy. Nawet u młodszych dzieci powierzchnie przednią każdego uda można podzielić na 8 – 10 pól. To tak jakby na każdym udzie narysować tabelkę składająca się z dwóch kolumn i 4 – 5 wierszy. W każde pole robimy zastrzyk innego dnia – na przykład zaczynamy od pola górnego zewnętrznego, a następnego dnia wstrzykujemy lek w pole dolne wewnętrzne. W ten sposób miejsca podania leku są od siebie oddalone, a na dodatek dysponujemy na obu udach aż 16 – 20 polami do zrobienia zastrzyku. Jeśli jeszcze dodać kilka miejsc na brzuchu, to łatwo policzyć, że zastrzyk w tym samym miejscu robimy raz na miesiąc! Takie wędrowanie po skórze powinno zapewnić pełne bezpieczeństwo i możliwie najlepsze warunki dla wchłaniania się leku. Jednocześnie trzeba podkreślić, że ponowne zrobienie zastrzyku w tą sama okolicę po upływie 6 czy 7 dni od wcześniejszego nie powoduje gorszego wchłaniania leku niż w przypadku opisanego wyznaczania pól na skórze ud i brzucha. I na koniec warto powiedzieć, że zdarzają się sytuacje, kiedy stres związany z podawaniem zastrzyków tak paraliżuje rodziców i dziecko, że nie mogą się porozumieć! Często w takich sytuacjach dziecko nie wyraża zgody na podawanie leku w różne miejsca, a tylko w jedno, jedyne, takie, które akceptuje. Ponieważ nie wykształciliśmy w Polsce ani jednego psychologa zajmującego się zaburzeniami wzrastania, a przy tym także problemami związanymi z przewlekłym, wieloletnim podawaniem zastrzyków z GH, to każda rodzina „musi” sobie sama dawać radę. Na szczęcie nie ma doniesień aby podawanie leku w jedno tylko miejsce powodowało procesy zapalne czy tzw. zrosty w miejscu wkłucia. Oczywiście, że lepiej zmieniać miejsca podawana GH, że dziecko powinno w pełni akceptować leczenia, no ale w życiu różnie się niekiedy układa! Warto także pamiętać, że nim zaczniemy leczenie, to rodzice i dziecko powinni zostać starannie, bez pospiechu przeszkoleni w podawaniu leku. Idea stosowania hormonu wzrostu jest robienie zastrzyków w domu. Z tego powodu, dla realizacji tego celu każdy producent hormonu wzrostu opracował specjalne sposoby ułatwiające wykonanie zastrzyku i umożliwiające precyzyjne dobranie dawki leku. Nie ma już od dawna producenta hormonu wzrostu, który by nie dawał pacjentom do dyspozycji specjalnych urządzeń do wstrzykiwania GH. Są to tzw. wstrzykiwacza, a z angielska nazywane penami (pen). Wszyscy polscy pacjenci w dniu rozpoczęcia leczenia wraz z lekiem przynoszą do domu taki wstrzykiwacza. A wobec tego NIE MA JAKIEGOKOLWIEK POWODU, dla którego zastrzyk powinna robić pielęgniarka, a nie rodzice lub od razu sam pacjent! Z psychologicznego punktu widzenia, co ma niezmiernie ważne znaczenie dla powodzenia wzrastania, podawanie GH jest sprawa rodzinną! Wszyscy członkowie rodziny powinni być gotowi do wykonania zastrzyku, a samo podanie leku nie powinno Stanowic czegoś niezwykłego, powinno stać się rutynowym prostym gestem, ot takim jak wieczorne umycie zębów!





TJJ: O jakiej porze podawać dziecku hormon wzrostu?

A.W :
Od „zawsze”, czyli od początku stosowania hormonu wzrostu lek podawany jest wieczorem, tak aby naśladować wieczorne (od około 21) i noce zwiększone wydzielanie hormonu wzrostu z przysadki do krążenia. W czasie snu – od około 21 do wczesnego rana (3 – 4 nad ranem) z przysadki do oplatających ja naczyń krwionośnych co pewien czas jest „wstrzykiwana” porcja hormonu. Ten nocny rytm pulsacji nocnej został odkryty i zastosowany w leczeniu. W przypadku młodszych dzieci wieczorne – około godziny 20 – podanie leku nie stanowi problemu. Po umyciu zastrzyk, wieczorne czytanie i słodki sen! A wówczas hormon bierze się do pracy i dziecko rośnie! Trudniej zaproponować takie rozwiązanie młodzieży! Szkoły dosłownie prześcigają się w tym, która urządzi uczniom bardziej niefizjologiczny tryb życia, a w okresie adolescencji mało kto lubi „chodzić spać z kurami”. Wobec tego musimy być elastyczni i dopasowywać potrzeby leczenia do odrabiania lekcji. Ja zawsze proponuję przyjmowanie strategii polegającej na odrobieniu przed zastrzykiem tych zadań domowych, które wymagają pisania, kreślenia, obliczania. A po zastrzyku czytanie lektur. Natomiast rodzice powinni nie zgadzać się na oglądanie filmów i gry komputerowe po zastrzyku. Oczywiste, że młodzież zastrzyk otrzyma później niż małe dziecko, jednak lepiej gdy nie przekracza się godziny 21.





(TJJ) : Panie Profesorze, Jak szybko należy podawać hormon wzrostu, aby nie było siniaków, mniej bolało i nie marnowała się ani kropelka cennego leku?

Prof. Andrzej Wiśniewski (A.W) : A to jest właśnie zadanie wstrzykiwacza! Początkowo to były proste urządzenia, dziś są coraz bardziej naszpikowane elektroniką, a nawet wręcz naśladują najnowsze trendy w komunikacji osobistej, czyli iphony ! I nie chodzi o to by ścigać się z modą na gadżety! Wstrzykiwacze najnowszej generacji nie tylko dokładnie dawkują lek, ale także zapamiętują kiedy, o której godzinie i ile leku podano (w czasie wizyty lekarz to wszystko sprawdzi!). W niektórych nowoczesnych wstrzykiwaczach można dobierać głębokość podawania leku i szybkość z jaką leku zostanie podany do tkanek. Dzięki takim rozwiązaniom zastrzyk nie jest bolesny, lek dawkowany prawidłowo i ekonomicznie, a obawy o jakość wchłaniania z tkanek niewielkie.
Jednym słowem dziś już właściwie nie pytamy jak szybko podawać lek, gdyż nie zależy to od nas samych, od naszego wyczucia i precyzji w manipulowaniu tłokiem strzykawki. O tym jak lek będzie przesuwany z ampułki do tkanek decyduje ustawienie odpowiednich parametrów urządzenia do podawania GH, czyli wstrzykiwacza.



TJJ: Jakie objawy niepożądane mogą pojawić się bezpośrednio po zastrzyku hormonu wzrostu i jak sobie z nimi radzić?

A.W: Jak już mówiłem niepożądane objawy po podaniu leku – ból, szczypanie, zaczerwienienie skóry – zdarzają się rzadko. Najczęściej to reakcja na substancje stabilizujące hormon wzrostu. W każdym takim przypadku należy natychmiast powiadomić lekarz prowadzącego leczenia i ustalić z nim dalsze postępowanie. Pamiętajmy, że nasz lekarz rodzinny, choćby był najlepszym specjalistą, ma zazwyczaj skromne doświadczenie w stosowaniu GH. A wobec tego tylko rozmowa z lekarze endokrynologiem. Warto też upewnić się czy reakcja na zastrzyk nie jest wyłącznie skutkiem lęku dziecka przed kłuciem. Jeśli miejsce zastrzyku nie jest zaczerwienione, ani obrzęknięte, a dziecko mówi o silnym bólu, to może próbuje w ten sposób uniknąć kolejnego zastrzyku. A wobec tego to my „nawaliliśmy”! Nie rozmawialiśmy dostatecznie z dzieckiem, nie wyjaśniliśmy, nie włączyliśmy dziecka w leczenia!



TJJ: Czy opuszczenie kilku dawek dziennych , np. z powodu wycieczki szkolnej, ma znaczenie dla kuracji ? Czy to prawda, że można opuścić w wyjątkowych sytuacjach jeden zastrzyk, ale wtedy dawkę trzeba podzielić i dodać do kolejnych/poprzednich dni, aby dawka tygodniowa się zgadzała. ?

A.W: Tak, leczenie GH trwa latami i staje się częścią codziennego życia, a jednocześnie nie może wypaczać życia młodego pacjenta. Nie ma najmniejszego powodu aby z powodu zastrzyku uczeń nie pojechał z kolegami na wycieczkę, nie poszedł do kina, na mecz! Młodzież, a nawet dzieci szybką uczą się sposobu podawania leku, często sami wykonują sobie zastrzyki, a wobec tego sa całkowicie samodzielni. Mogą zabrać lek na wycieczkę czy obóz, oczywiście opiekunowie musza o wszystkim wiedzieć, a sposób przechowywania leku ustalony i pewny!
Opuszczenie jednej dawki nie będzie miało żadnego znaczenia dla wzrastania jeśli nastąpi po kilku miesiącach leczenia, i oczywiście jeśli zdarzać się będzie sporadycznie. W takich sytuacjach opuszczona dawkę można podzielić na 2 – 3 kolejne dni. Ale tylko jeśli uda się łatwo to zrobić i nie spowoduje zbyt dużego zamieszania w dawkowaniu leku: kolejne zastrzyki powinny zawierać tyle leku, aby pełna ampułka dzieliła się równo. Jeśli wyrównywanie dawki ma spowodować kłopoty z równym podziałem ampułki, to najczęściej nie warto się trudzić, gdyż dla wzrastania brak jednego zastrzyku raz na kilka miesięcy nie ma żadnego znaczenia. Ale podkreślam raz na kilka miesięcy, sporadycznie!



TJJ: Jak długo hormon wzrostu może bezpiecznie przebywać poza lodówką?


A.W: Każdy producent wyznacza termin, powie o tym lekarz szkolący nas w podawaniu GH. Ta informacja zawarta jest także w ulotce dołączonej do każdego opakowania leku. Są preparaty, które stale powinny być przechowywane w chłodzie, a inne tolerują nieco wyższe temperatury. Warto pamiętać, że leku nie wolno zamrażać! Nie powinno się równocześnie wpadać w panikę w przypadku awarii prądu. Od pewnego czasu pogoda w Polsce jest kapryśna – powodzie, wichury! W takich sytuacjach trzeba dawać sobie radę. Jeśli lodówka nie działa, to o ile nie będzie otwierana zachowa chłód i właściwe warunki przechowywania GH. Jeśli brak prądu przedłuża się poszukajmy torbę izotermiczną, opakujmy szczelnie lek i umieśćmy w najchłodniejszym miejscu w domu.



TJJ: Czy są już preparaty termostabilne?


A.W: Tak, niektóre preparaty mogą być przechowywane poza lodówką. Jednak nie w pełnym słońcu, nie przy grzejnikach, kuchniach i innych źródłach ciepła. W Polsce o zakupie leku decyduje najniższa cena leku, a nie sposób przygotowania preparatu GH z myślą o zachowaniu jak najlepszej jakości życia pacjenta. A wobec tego preparat jaki zostanie wydawany ze szpitalnej apteki bierzemy nie pytając o to na ile ułatwia codzienne życie dziecka. I zawsze wobec tego trzeba sprawdzić ja ten lek powinien być przechowywany!


Załączone pliki Obrazki
   
Odpowiedz


Podobne wątki…
Wątek: Autor Odpowiedzi: Wyświetleń: Ostatni post
  Pozytywy i negatywy stosowania hormonu wzrostu SCREAM 0 332 15.02.2020, 11:55
Ostatni post: SCREAM
  Testosteron, męski hormon płciowy wzmacnia, ale nie programuje męskich zachowań SCREAM 0 1 265 30.08.2019, 09:42
Ostatni post: SCREAM
  Po co brać hormon wzrostu? SCREAM 0 8 350 11.04.2018, 08:12
Ostatni post: SCREAM
  Hormon wzrostu SCREAM 0 32 19.09.2017, 10:11
Ostatni post: SCREAM
  Jak i kiedy podawać hormon wzrostu oraz jak przechowywać? SCREAM 0 7 321 16.12.2016, 18:28
Ostatni post: SCREAM
  Hormon wzrostu a spalanie tłuszczu SCREAM 0 4 406 06.12.2016, 09:49
Ostatni post: SCREAM
  Jaki procent sterydów na rynku jest podróbkami? Greg Zulak SCREAM 0 5 127 10.09.2015, 23:34
Ostatni post: SCREAM
  Co jaki czas spożywac białko? csm 0 5 124 27.05.2015, 13:28
Ostatni post: csm
  GLICERYNA –CZYLI SPOSÓB NA LEPSZA POMPĘ csm 3 26 181 10.04.2015, 13:02
Ostatni post: bololol
  Jaki rodzaj białka wybrać? csm 0 4 638 01.10.2014, 11:13
Ostatni post: csm

Skocz do:


Użytkownicy przeglądający ten wątek: 1 gości